Klik eventueel gelijk door naar de pagina van:
Fanny en Lothar Günsberg – Maurits en Simon Hakker – Enny, Judith en David Hamerslag – Etty Heerma van Voss – Emannuel Victor Heumann – Nathan en Lies Italie-Cohen en Hanna en Elchanan Italie
U mag alle foto’s van deze pagina gebruiken.
Gebruikt u het voor een publicatie, dan graag vermelden: (bron: www.herdenkingleiden.nl)
Helemaal onderaan deze pagina staat links naar verslaglegging in de media.
Verslag met foto’s
Vandaag, woensdag 17 juni 2026, werden opnieuw Stolpersteine geplaatst bij het voormalig Joods Weeshuis aan de Roodenburgerstraat. Het was een middag vol herinnering, ontmoeting en verbondenheid. Met deze serie groeit het totaal aantal stenen bij het weeshuis verder richting de 83 Stolpersteine die uiteindelijk voor alle kinderen en begeleiders zullen worden gelegd. Er liggen nu 37 stenen sinds de plaatsing van vanmiddag.
Voorafgaand aan de plaatsing kwamen nabestaanden, belangstellenden en betrokkenen samen in de Lorentzschool. Er waren nabestaanden uit de Verenigde Staten, Engeland, Israël en Nederland. Daarnaast waren diverse andere betrokkenen aanwezig waaronder onder andere bestuursleden van de nog bestaande vereniging Machseh Lajesoumim van het Joodse Weeshuis in Leiden en ook nabestaanden van Hijme en Emily Stoffels-van Brussel, destijds de buren van het weeshuis die veel hebben betekend. Wethouder Julius Terpstra van de gemeente Leiden, vertegenwoordigers van stichting Dodenherdenking, de wijkvereniging en niet te vergeten Erfgoed Leiden waren eveneens aanwezig.
Naast gelegenheid voor ontmoeting was er een korte toespraak van Pieter Schrijnen namens de werkgroep Stolpersteine van de stichting Herdenking Jodenvervolging Leiden.
Hij haalde Abraham Soetendorp aan: ‘We zien om ons heen een wereld vol scherven. Soms lijken ze scherp, pijnlijk en onsamenhangend. Toch geloof ik dat juist in die scherven de mogelijkheid ligt tot herstel. Elke scherf draagt een herinnering, een verhaal. En wanneer we ze samen oprapen vindt er heling plaats en wordt ruimte vrijgemaakt voor hoopvolle menselijkheid.’
Lees hier de toespraak die werd gehouden door Pieter Schrijnen
Hierna liep iedereen naar de Roodenburgerstraat, waar al veel mensen stonden te wachten terwijl de laatste voorbereidingen werden getroffen.
De eerste stenen van deze middag waren voor Fanny en Lothar Günsberg. De steen voor Fanny werd geplaatst door Marianne de Vries samen met haar zoon André. Marianne haar vader, Piet de Vries, was destijds het vriendje van Fanny, hij woonde ook in het weeshuis. De steen voor Lothar werd geplaatst door Willy Kurz. Willy zijn moeder was een nichtje van Fanny en Lothar. De toespraak werd gehouden door Marianne de Vries.
André Kroese plaatst de steen voor Fanny
Willy Kurz plaatst de steen voor Lothar
Daarna volgden de stenen voor Maurits en Simon Hakker. De stenen voor Maurits en Simon werden geplaatst door achternichtjes van de vader van Maurits en Simon. De steen voor Maurits wordt geplaatst door Renée Turksma en die van Simon door Marleen Turksma. Arnold Schalks, werkgroeplid, hield een korte toespraak over de jongens.
Renée en Marleen Turksma plaatsen de stenen voor Maurits en Simon
Klik naar de pagina van Maurits en Simon Hakkervoor de gehouden toespraak en voor meer foto’s
Hierna werd door David Prins op de cello gespeeld.
David Prins speelt cello
De volgende stenen waren voor Enny, Judith en David Hamerslag. De stenen voor Enny, Judith en David werden geplaatst door Sandra Koning, mede namens haar broer Rob. Hun overgrootvader was een oom van deze kinderen. De toespraak over drie kinderen Hamerslag werd gehouden door Mirjam Franke, werkgroeplid.
De steen hierna was voor Etty Heerma van Voss. Haar steen werd geplaatst door Astrid Meershoek. Haar moeder Inge was het zusje van Etty. Een andere dochter van Inge, Natascha Meershoek, las daarna de toespraak voor die jaren geleden was geschreven door Inge.
Astrid Meershoek plaatst de steen voor Etty
Klik naar de pagina van Etty Heerma van Voss voor de gehouden toespraak en voor meer foto’s
Hierna klonk opnieuw muziek van David Prins op de cello.
Een kort stukje van het spelen van David Prins is hier te beluisteren.
Toen was de plaatsing van de steen voor Emannuel Victor Heuman. De steen werd geplaatst door Leonieke Hurts, secretaris van de (nog bestaande) vereniging van het Joodse Weeshuis, Machseh Lajesoumim.
Leonieke Hurts plaatst de steen voor Emannuel
De toespraak voor Emannuel werd gehouden door Ton de Gans, werkgroeplid.
Klik naar de pagina van Emannuel Victor Heumann voor de gehouden toespraak en voor meer foto’s
Als laatste vandaag werden de stenen van het gezin Italie geplaatst, Nathan en Lies Italie-Cohen en Hanna en Elchanan Italie. De stenen worden geplaatst door familieleden uit de Verenigde Staten, Israël, Engeland en Nederland. De steen voor Nathan Italie wordt geplaatst door Michael Italie, kleinzoon van Gabriel Italie (broer van Nathan). De steen voor Elisabeth Italie-Cohen wordt geplaatst door Netta Cohen, dochter van een neef van Elisabeth, namelijk Lodi Cohen die destijds ook in het weeshuis heeft gewoond. De steen voor Hanna Sara Italie wordt geplaatst door Elad en Tal Newman, kinderen van Netta Cohen. De steen voor Elchanan Tsewie Italie wordt geplaatst door Xin Italie, achterkleindochter van Gabriel Italie (broer van Nathan).
De toespraak werd gehouden door Michael Italie.
Na deze serie nieuwe steenplaatsingen werd door Xin Italie het Kaddish uitgesproken voor alle dertien namen. Het Kaddish is een joods gebed voor de overledene.
Daarna klonk vandaag voor het laatst muziek gemaakt door David Prins.
Aan het eind bedankte Barbera Bikker namens de stichting alle nabestaanden, alle aanwezigen en betrokkenen. Speciaal bedankt werden de stratenmakers Hennie en Wout en de musicus David Prins.
Na afloop werden bloemen gelegd bij alle stenen, en velen legden een klein steentje — een joods gebruik dat ook bij Stolpersteine wordt gevolgd.
In de tuin achter het voormalige weeshuis was gelegenheid voor ontmoeting, napraten en iets te drinken. Ook bij de stenen zelf bleven mensen nog lang staan.
In de tuin bij het voormalige weeshuis. Links is de erker te zien. Destijds kon het dak daarvan open getakeld worden vanwege het Joodse loofhuttenfeest.
Links naar de media:
De Stichting bedankt de gemeente Leiden, de Lorentzschool, David Prins, het gezondheidscentrum Roodenburg en alle particulieren (de aanwezigen en zij die financiële steun gaven) voor het steunen en mede mogelijk maken van deze plechtigheid.
Language: English