Stolpersteine
volgende stenen
Inhoud van deze pagina:
- Plaatsing Stolpersteine 17 juni 2026
- Toespraak bij deze plaatsing
- Links naar o.a. biografie en het verslag van 17 juni
Plaatsing Stolpersteine 17 juni
Op 17 juni 2026 werd een Stolperstein geplaatst bij het voormalig Joods Weeshuis, Roodenburgerstraat 1a, voor:
Etty Heerma van Voss, geboren op 16 juni 1931 te Amsterdam, gedeporteerd uit Westerbork op 13 april 1943 naar Sobibor, vermoord op 16 april 1943 te Sobibor
Etty Heerma Van Vos
De steen voor Etty werd geplaatst door Astrid Meershoek. Haar moeder was het zusje van Etty.
Toespraak geschreven door Inge, zusje van Etty, voorgelezen bij de plaatsing door een dochter van Inge, Natascha Meershoek
Mijn zusje Etty.
Spontaan, levenslustig, fantasierijk en avontuurlijk, zo was jij, en wat hield je van spannende dingen.
Een voorbeeld: Hoppel, onze Belgische herder, was jouw beste vriend waarmee je heel vaak uitging.
Papa was er trots op dat jij hem helemaal onder contrôle had, terwijl je niet ouder geweest zal zijn dan acht jaar. Niet ver van ons huis in Haarlem stond een Rooms Katholieke kerk en jij ontdekte dat je daar zomaar naar binnen kon gaan en nam mij mee.
Enige tijd later vertelde een buurvrouw tegen onze moeder dat Etty en Hoppel in de kerk waren en de pastoor gezegd had dat dit wel vaker gebeurde maar dat hij het wel goed vond.
Je naam was Etty Noach en je werd 16 juni 1931 te Amsterdam geboren. Je werd aangenomen door mijn ouders C.S. Heerma van Voss en E.D.I. Stein in 1932, je ging toen in Veghel wonen.
Toen papa en mama in Amsterdam naar je kwamen kijken, stak jij je armpjes naar mama uit en hielden ze meteen van je. Zij noemden jou toen Etty Heerma van Voss.
Twee jaar later dan jij werd ik geboren en waren wij dus “echte” zusjes.
In 1938 dreigde de oorlog en besloten onze ouders jouw naam officieel te laten veranderen.
Dit gebeurde op 24 maart 1938 bij Koninklijk Besluit.
Het zal in het begin van de oorlog geweest zijn dat papa, en mama met tranen in haar ogen, ons vertelden dat Etty toen ze een babytje was een andere moeder had die niet voor haar kon zorgen en dat ze heel gelukkig waren dat Etty toen bij hen kwam. Wij waren er stil van.
Dat van die andere moeder maakte indruk, maar we begrepen ook dat er iets ernstigs aan de hand was, waarom moest Mama anders huilen?
Een paar maanden later gingen Mama, jij en ik naar Amsterdam. Daar heb je toen je moeder gezien en alleen met haar gepraat. Daarna heeft Mama met je moeder gesproken.
Mama heeft mij later verteld dat ze haar gevraagd heeft, om als haar iets gevraagd zou worden door de Duitsers, zij verklaren zou dat je vader niet-Joods was, maar zijn ze bij haar geweest en was het
bekend wie je vader was ? Ik weet het niet.
Toen kwam de tijd Etty dat jij van onze school moest om naar de Joodse school te gaan.
Mama probeerde een onderduikadres te vinden, wat niet lukte. “Zeker niet voor kinderen” werd er gezegd.
De raad die ze kreeg was je te brengen naar het Joodse Weeshuis in Leiden, daar zou je veilig zijn.
Augustus 1942 ging je daar heen.
In je eerste briefje schrijf je: “Ik heb het hier heel fijn. Er is een héle hééle grote tuin en er is zoveel speelgoed, één schommel, twee ringen, een rekstok, twee paar stelten en een wip”.
Op woensdag of zondags, altijd was familie welkom.
17 Maart 1943 werd het Weeshuis leeggehaald.
18 Maart schrijf je op de kaart, waarop Mama het adres al had geschreven, die je bij je had voor als er wat zou gebeuren “Wij zijn weg, wij zijn Woensdagavond om 9 uur weggehaald. Nu zit ik in de trein, wij zijn bijna bij Westerborg. Dag allemaal een bende kusjes van je Etty”.
Alleen, de anderen uit het weeshuis gingen in groepjes, moest je op 13 april 1943 in de trein naar Sobibor, waar je drie dagen later op 16 april overleed.
Lieve lieve Etty, altijd zijn we aan jou blijven denken.
Nooit zul jij vergeten worden.
Je zusje Inge.
Nog enkele foto’s van de ceremonie
Pieter Schrijnen staat bij de microfoon, noemt Etty haar naam en vertelt wie de steen gaat plaatsen en de toespraak houdt.
– Biografie van Etty Heerma van Voss op de website van het Joods Weeshuis
– Verslag plaatsing Stolpersteine Joods Weeshuis – 17 juni 2026
– Joods Monument: Etty Heerma van Vos
De Stichting bedankt de gemeente Leiden, de Lorentzschool, David Prins, het gezondheidscentrum Roodenburg en alle particulieren (de aanwezigen en zij die financiële steun gaven) voor het steunen en mede mogelijk maken van deze plechtigheid.
Language: English