Stolpersteine
volgende stenen
Inhoud van deze pagina:
- Plaatsing Stolpersteine 25 juni 2026
- Toespraak bij deze plaatsing
- Foto’s van de plaatsing
- Links naar o.a. artikel Leidsch Dagblad
Plaatsing Stolpersteine 25 juni
Op 25 juni 2026 werd een Stolperstein geplaatst bij Ambonstraat 25 voor:
Louis de Bolster, geboren op 22 oktober 1897 te Leiden, vakbondsleider, gearresteerd 25 juni 1941, vermoord op 4 december 1942 in Auschwitz.
Foto Louis de Bolster
De steen voor Louis de Bolster wordt hier geplaatst door Peter de Bolster, een achterneef.
Ceremonie
Voorafgaand aan de plaatsing werd iedereen van harte welkom geheten door Bart van der Steen, historicus in Leiden en initiatiefnemer voor de steenplaatsing. Hij heette mede namens de familie De Bolster iedereen van harte welkom. En een speciaal welkom was er voor mevrouw Rika Keijzer, kleindochter van Louis de Bolster. Dankzij stichting Ambulance Wens was het ook voor haar mogelijk om bij deze steenplaatsing te zijn. Andere familieleden die ook een bijdrage leverden zijn kleinkinderen van een broer van Louis de Bolster.
“Vandaag is het 85 jaar geleden dat Louis de Bolster – hier, op deze plek – werd opgepakt. De Bolster was in de jaren twintig en dertig actief als vakbondsleider en socialist en werd om die reden door de Nederlandse geheime dienst geregistreerd als ‘staatsgevaarlijk’. Na de Duitse aanval op de Sovjet‑Unie in 1941 werd hij vanwege zijn vooroorlogse socialistische activisme opgepakt. De Bolster heeft zijn strijd voor vrijheid, gelijkheid en internationale solidariteit met zijn leven moeten bekopen. Met een struikelsteen willen we hem herdenken en zeggen: we vergeten hem niet”, aldus Bart van der Steen bij de ceremonie.
Peter de Bolster plaatste daarna de steen van Louis. Niels de Bolster zette een foto van Louis daarbij en René de Bolster ontstak een kaars. Marianne Siebert-de Bolster en Rika Keijzer legden bloemen.
Daarna hield Marja de Bolster de toespraak die door haar man, ook Peter de Bolster geheten, een andere achterneef dan degene die de steen plaatste, was geschreven. De toespraak is hieronder te lezen.
Na afloop werd iedereen door Bart van der Steen hartelijk bedankt en kon er nog worden nagepraat.
Toespraak bij de plaatsing geschreven door Peter de Bolster, achterneef (zijn grootvader was een broer van Louis) en voorgelezen door zijn vrouw
Wie was Louis de Bolster.
Hij was een Leidse fabrieksarbeider. Geboren op 22 oktober 1897. Hij was getrouwd met Rika Starre, zij overleed in 1937 na een langdurig ziekbed.
Samen kregen zij twee kinderen: zoon Louis en dochter Maria. Louis jr. is in 2019 op 100-jarige leeftijd kinderloos overleden. Maria kreeg twee dochters en meerdere kleinkinderen. Zij overleed in 2014.
Louis de Bolster was woonachtig in de Ambonstraat 25 en werd op 25 juni 1941 (vandaag 85 jaar geleden) gearresteerd wegens zijn functies en activiteiten voor de Revolutionair Socialistische Arbeidspartij (RSAP). Hij was betrokken bij de plaatselijke afdeling van de kleine linkse vakbond Nationaal Arbeidssecretariaat (NAS). Vanaf 1932 was hij secretaris en in 1934 werd hij voorzitter van het Plaatselijk Arbeidssecretariaat. De Leidse Politie Inlichtingendienst arresteerde, tegen de Duitse opdracht in, niet alleen communisten, maar ook leden van de RSAP. De Sicherheitsdienst gaf later opdracht om een verdeling tussen communisten en RSAP‑leden op te maken.
Op 16 augustus 1941 schreef de Leidse commissaris van politie Rudolf Jan Meijer een brief aan de Sicherheitsdienst in Den Haag met daarin de geëiste uitsplitsing. Voor Louis de Bolster werd aangegeven dat hij RSAP‑lid was maar ook werd vermeld – ten onrechte – dat hij Joods was. De Leidse commissaris van politie Meijer had moeten beseffen dat dit een doodvonnis betekende.
Als gevolg van deze onjuiste vermelding ‘Jood’ werd hij niet zoals de meeste andere Leidse RSAP-leden vrijgelaten.
Na zijn arrestatie werd hij overgebracht naar het Huis van Bewaring in Scheveningen en daarna naar Kamp Schoorl. Op 18 augustus 1941 werd hij overgebracht naar Kamp Amersfoort. Op 18 november 1941 werd hij om half drie in de middag samen met 157 medegevangenen van station Amersfoort op transport naar concentratiekamp Neuengamme gezet. Daar werden gevangenen onderworpen aan collectieve medische experimenten.
Op 1 augustus 1942 werd hij op een ‘dodentransport’ gezet, naar concentratiekamp Dachau. Dit was een transport van vele honderden gevangenen in zeer slechte conditie, waarvan velen tijdens het transport, of kort daarna overleden.
Op 26 oktober 1942 werd hij weer op transport gezet, nu naar concentratiekamp Auschwitz, waar hij drie dagen later aankwam. Louis de Bolster werd op 4 december 1942 vermoord als enige niet-Joodse inwoner van Leiden in concentratiekamp Auschwitz.
Hij had een groot hart voor de zwakkeren in de samenleving van die tijd. Zijn sociale betrokkenheid, het opkomen voor arbeiders en zijn verzet tegen onrecht is hem fataal geworden.
Vandaag staan wij stil bij het onrecht dat hem is aangedaan, maar ook bij alle mensen die toen hun vrijheid en hun huis of leven verloren.
Moge deze struikelsteen ons herinneren aan de waarde van menselijkheid, vrijheid en waakzaamheid vandaag en voor komende generaties.
Als familie de Bolster willen we Bart van der Steen (Historicus) en Barbera Bikker (Stichting Herdenking Jodenvervolging Leiden) bedanken. Dankzij jullie niet-aflatende inzet en toewijding is deze struikelsteen hier vandaag geplaatst. Jullie hebben ervoor gezorgd dat Louis de Bolster weer een gezicht en een plek in de deze straat terugkrijgt.
Na de toespraak was er een kort moment van stilte.
Marja de Bolster houdt de toespraak. Rika Keijzer, kleindochter van Louis de Bolster, kon er dankzij de hulp van Stichting Ambulancewens bij zijn.
Hieronder nog meer foto’s van de ceremonie.
Alle voorbereidingen zijn gereed voorafgaand aan de plaatsing.
Bart van der Steen, initiatiefnemer en historicus, heet iedereen van harte welkom. De kleindochter van Louis, Rika Keijzer, is aanwezig dankzij stichting Ambulancewens.
Peter de Bolster plaatst de steen voor Louis.
Wout en Hennie, de stratenmakers, zorgen na de steenplaatsing door achterneef Peter voor het inmetselen van de steen in de straat bij Ambonstraat 15.
Niels de Bolster plaatst de foto bij de steen.
René plaatst een kaars en steekt hem aan.
Marianne Siebert-de Bolster legt een rode roos bij de steen.
Rika Keijzer, kleindochter van Louis de Bolster, legt bloemen bij de steen van haar opa.
De amulance van stichting Ambulance Wens
De bloemen bij de steen
Marja de Bolster houdt de toespraak over Louis de Bolster.
Bart van der Steen bedankt iedereen na afloop. Wout en Hennie, de stratenmakers, worden met name benoemd.
De 140e struikelsteen in Leiden
Mooie belangstelling, ook van huidige bewoners, buurtgenoten en andere betrokkenen.
De bloemen en de kaars worden na afloop bij monument De Naald gebracht. Rika Keijzer lost hiermee een belofte in die ze aan haar moeder had gedaan maar de laatste jaren niet meer kon volbrengen: bloemen brengen bij het monument. Ook de steenplaatsing bij Ambonstraat 25 vandaag is voor haar van grote betekenis.
– Leiden4045.nl pagina Louis de Bolster
Language: English