Stolpersteine
volgende stenen
Inhoud van deze pagina:
Plaatsing Stolpersteine 11 november 2026
Op 11 november 2026 werden twee Stolpersteine geplaatst voor de woning van Zoeterwoudsesingel 64.
Jeannette Susanne Cahen-de Vries, geboren 9 september 1889, gedeporteerd 18 januari 1944 uit Westerbork, vermoord 1 juli 1944 te Auschwitz
Hans Cahen, geboren 23 februari 1923, gedeporteerd 18 mei 1943 uit Westerbork, vermoord 21 mei 1943 te Sobibor
foto Stolpersteine Jeannette en Hans
foto Jeannette en foto Hans
De steen voor Jeannette Susanna Cahen-de Vries werd geplaatst door Ante Abrahams, een kleindochter van Jeannette.
De steen voor Hans Cahen werd geplaatst door Tirtsa Cahen, een nichtje van Hans.
Tirtsa Cahen plaatst een van de twee stenen.
Ante Abrahams plaatst ook een van de twee stenen.
Hennie poetst de stenen schoon en droog na de plaatsing.
Toespraak door Ieteke Abrahams over oom Hans
82 jaar na de oorlog staan wij hier om oma en oom Hans te gedenken.
Hans werd geboren in Leiden 23 februari 1923 als 3e kind. Hans had een broer Bob en zusje Nannie. Zij konden het goed vinden samen. Dat bewijst het Leidsch Dagblad van 17 augustus 1936.
Hierin werd melding gemaakt van een toneelstuk met Hans, dans van Nannie en voordracht door Bob, wat met groot applaus werd beloond. Wat een waardevol leven zou moeten worden eindigde 21 mei in Sobibor, slechts 20 jaar!
Een tekening in het kamp door Leo Kok gemaakt van Hans is het enige wat er nog aan herinnert, hij staat hier met een kratje bier in zijn handen, en een davidster op zijn jasje.
Zijn grote liefde voor koken maakte de opleiding tot topkok als vanzelfsprekend, helaas werd dit toekomstbeeld wreed verstoord.
Wij gedenken Hans, ook al heb ik hem persoonlijk niet gekend.
Door deze steen te leggen, opdat zij nooit vergeten zullen worden.
Ieteke spreekt over oom Hans.
Toespraak door Ante Abrahams over haar oma
Dank familie, vrienden, kinderen en kleinkinderen hier aanwezig. De kleinkinderen van oma, de achterkleinkinderen en de achter-achterkleinkinderen. Ik denk altijd stiekem, Hitler heeft niet overwonnen.
Ik wil de stichting Herdenking Jodenvervolging Leiden bedanken voor de organisatie. En in het bijzonder zeer veel dank aan Ans Meilink, die met zoveel liefde en werkkracht aan onze familiegeschiedenis heeft gewerkt.
Vandaag, 11 november is geen officiële wettelijke vrije dag in Nederland, maar is wel een belangrijke dag met verschillende tradities en herdenkingen. Op deze dag herdenken wij onze grootmoeder en haar zoon Hans.
Onze grootmoeder, Jeannette Suzanne de Vries werd geboren in Hoorn, samen met haar zusje Eva Rika, een tweeling. Haar vader Jonas de Vries, geboren in 1861, trouwde met Estella van Raap, geboren in 1862. Samen kregen zij 6 kinderen.
Bij een expositie in het “West Fries Museum” in Hoorn stond het joodse leven in Hoorn centraal. Deze tentoonstelling, met de naam “Een sjoel in de Mediene”, de synagoge en het joodse leven buiten Amsterdam, bezochten wij met onze ouders. Er werd aandacht geschonken aan twee joodse families van meer dan lokaal belang – dat waren de ouders van onze Oma Jeannette. Haar Vader Jonas de Vries werd de grondlegger van de Handels Vennootschap in textiel en mode, S.I. de Vries, later gevestigd in Amsterdam o.a., in het pand naast de Bijenkorf aan het Rokin, waar wij nu onze auto’s parkeren. Ik was onder de indruk van de stamboom, die terugging tot de 14e eeuw.
Onze oma huwt in 1917, op 28 jarige leeftijd met Herman Wolff Cahen in Teteringen bij Breda. Zij gaan wonen in Leiden, en na het plantsoen, wonen ze hier op de Zoeterwoudsesingel 64. Ook onze opa heeft een textielfirma in Leiden en zit in allerlei commissies, zoals de 3 oktobervereniging. In Leiden krijgen ze 3 kinderen, Bob Jonas, onze moeder Nannie, en Hans Cahen. Onze moeder is 6 jaar als haar vader acuut overlijdt aan een hartaanval in 1927. Na 4 jaar hertrouwt mijn oma, de moeder van mijn moeder met een niet-joodse man, Johannes Beurze in de Rooms Katholieke kerk. Gemengd gehuwd, heet dat.
Oma is een eigenzinnige, sportieve vrouw, muzikaal en creatief, reist schrijft en dicht. Zij houdt van rituelen, muziek en gezangen. Ik heb haar doopverklaring gevonden van de katholieke kerk in 1933. Deed zij dat voor haar nieuwe echtgenoot? Voelde zij zich thuis in de kerk? Want in december 1939, de aanstaande oorlog was al voelbaar, liet Johannes Beurze zich scheiden van zijn joodse vrouw, onze oma. Haar dochter Nannie werd teruggeroepen uit Engeland, waar zij studeerde, vanwege de oorlog. Onze moeder Nannie, trouwt in September 1940, met onze vader, Joop Abrahams, een niet-joodse man. Gemengd gehuwd heet dat. Net op tijd, want daarna mocht je als jood niet meer met een ariër trouwen.
Het landelijk patroon van de overheerser overkwam ook onze familie – markering, jodenster, uitsluiting, van werk en studie, registratie. Op 1 december 1941, werd het huis, Zoeterwoudsesingel 64, gevorderd en in beslag genomen voor de Duitse weermacht. Al snel lieten NSB-ers schapen lopen op het parket.
Hier op nummer 64 woonden zij met elkaar. Met moeite werd een ander huis gevonden, (“wij verhuren niet aan Joden”), 5 huizen verder op de Zoeterwoudse Singel 69. Mijn moeder was hoogzwanger van mij, en 3 weken later werd ik geboren op 24 december 1941. Ik ben hier de enige aanwezige die mijn grootmoeder en Hans gekend hebben, van blijdschap maakte de familie een lang gedicht over mijn geboorte “Wij hebben een nichtje gekregen”, met daarin overpeinzingen van de baby, de moeder, de vader, de oma en de ooms. Die blijdschap duurde slechts 8 maanden. Op 2 augustus 1942 vond de allereerste razzia in Leiden plaats, door de politie uitgevoerd. 1 week daarvoor werd in alle Nederlandse kerken een gezamenlijk herderlijk schrijven voorgelezen. Daarin protesteerden de kerken fel tegen de jodenvervolging en deportaties door de Duitse bezetter. Als vergelding gaf Rijkscommissaris Seyss Inquart opdracht om alle joden die als Katholiek geregistreerd stonden – gedoopte Joden, direct op te pakken. Op die vroege zondagmorgen, rond 6 uur, vond de eerste razzia plaats om onze grootmoeder mee te nemen. Mijn vader wilde dat ze via de achterdeur en de tuin vluchtten, maar oma was bang dat ze dan anderen pakten. Bob en Hans, 2 van haar kinderen gingen mee. Onze moeder was gemengd gehuwd, zij werd nog niet meegenomen. Amersfoort, Westerbork, Theresienstadt volgen.
Hans wordt vermoord in Sobibor 21-5-1943. Onze oma wordt in Auschwitz 54 jaar oud, te grazen genomen door Mengele die voor zijn pseudowetenschappelijke medische experimenten tweelingen uitzocht. Haar tweelingzuster Eva-Rika had al aan het begin van de oorlog een einde aan haar leven gemaakt.
Bob, onze oom Bob, overleeft talloze kampen, en ook Auschwitz. Doodziek kwam hij aan ’t eind van de oorlog aan in Nederland, waar hem om zijn paspoort werd gevraagd. Hier op nr 64, is hij liefdevol verpleegd door onze moeder Nannie, zodat hij na 3 jaar ziekbed naar Israël kon gaan. Ook leerde hij mijn zusje kennen, in november 1944 geboren. In 1967 kwam hij naar Nederland om het huwelijk van Peter en mij met zijn ceremonieschap tot een groot feest te maken. Hij vatte de hele dag samen in dichtvorm. Op een zonnige dag, vele jaren later, op een terras in Kijkduin, samen met mijn oudste zoon Dedan, begon hij te spreken over de oorlog en wat er met zijn moeder, onze oma was gebeurd. Godzijdank heeft mijn moeder dat nooit geweten. De diepe morele afgrond van het mens onteren en vernietigen, om reden van welke afkomst dan ook, heeft ervoor gezorgd dat we de universele mensenrechten hebben vorm gegeven.
Voor vrijheid en veiligheid moeten we actief en alert blijven zijn en juist in deze tijd, een morele plicht voelen om ons tegen discriminatie, uitsluiting en racisme te keren. Niet stilzwijgend maar hoorbaar en vastberaden. Tegen welke vorm en reden van uitsluiting dan ook.
“Alle menschen werden Brüder” (Beethoven)
Laten we zingen, elkaar vasthouden, laten we elkaar nooit meer uit elkaar drijven. Er is veel meer dat ons bindt, dan scheidt.
Ante Abrahams spreekt over haar oma
Ante wijst het sierraad aan waar de namen van familieleden op staan.
Een jonge nakomeling is ook bij de plechtigheid.
Onze grootmoeder, Jeannette Suzanne de Vries werd geboren in Hoorn, samen met haar zusje Eva Rika, een tweeling. Haar vader Jonas de Vries, geboren in 1861, trouwde met Estella van Raap, geboren in 1862. Samen kregen zij 6 kinderen.
Bij een expositie in het “West Fries Museum” in Hoorn stond het joodse leven in Hoorn centraal. Deze tentoonstelling, met de naam “Een sjoel in de Mediene”, de synagoge en het joodse leven buiten Amsterdam, bezochten wij met onze ouders. Er werd aandacht geschonken aan twee joodse families van meer dan lokaal belang – dat waren de ouders van onze Oma Jeannette.
De tweeling Jeannette Suzanne en Eva Rika de Vries
Haar Vader Jonas de Vries werd de grondlegger van de Handels Vennootschap in textiel en mode, S.I. de Vries, later gevestigd in Amsterdam, in het pand naast de Bijenkorf aan het Rokin, waar wij nu onze auto’s parkeren. Ik was onder de indruk van de stamboom, die terugging tot de 14e eeuw.
Jeannette Suzanna Cahen-de Vries
Onze oma huwt in 1917, op 28 jarige leeftijd met Herman Wolff Cahen in Teteringen bij Breda. Zij gaan wonen in Leiden, en na het plantsoen, wonen ze hier op de Zoeterwoudsesingel 64. Ook onze opa heeft een textielfirma in Leiden en zit in allerlei commissies, zoals de 3 oktobervereniging. In Leiden krijgen ze 3 kinderen, Bob Jonas, onze moeder Nannie, en Hans Cahen.
Hans Cahen
Onze moeder is 6 jaar als haar vader acuut overlijdt aan een hartaanval in 1927. Na 4 jaar hertrouwt mijn oma, de moeder van mijn moeder met een niet-joodse man, Johannes Beurze in de Rooms Katholieke kerk. Gemengd gehuwd, heet dat.
Oma is een eigenzinnige, sportieve vrouw, muzikaal en creatief, reist schrijft en dicht. Zij houdt van rituelen, muziek en gezangen. Ik heb haar doopverklaring gevonden van de katholieke kerk in 1933. Deed zij dat voor haar nieuwe echtgenoot? Voelde zij zich thuis in de kerk? Want in december 1939, de aanstaande oorlog was al voelbaar, liet Johannes Beurze zich scheiden van zijn joodse vrouw, onze oma. Haar dochter Nannie werd teruggeroepen uit Engeland, waar zij studeerde, vanwege de oorlog. Onze moeder Nannie, trouwt in September 1940, met onze vader, Joop Abrahams, een niet-joodse man. Gemengd gehuwd heet dat. Net op tijd, want daarna mocht je als jood niet meer met een ariër trouwen.
Nannie en Joop Abrahams (Zoeterwoudsesingel 64)
Nannie Cahen
Het landelijk patroon van de overheerser overkwam ook onze familie – markering, jodenster, uitsluiting, van werk en studie, registratie. Op 1 december 1941, werd het huis, Zoeterwoudsesingel 64, gevorderd en in beslag genomen voor de Duitse weermacht. Hier op nummer 64 woonden zij met elkaar. Met moeite werd een ander huis gevonden, (“wij verhuren niet aan Joden”), 5 huizen verder op de Zoeterwoudse Singel 69. Mijn moeder was hoogzwanger van mij, en 3 weken later werd ik geboren op 24 december 1941. Ik ben hier de enige aanwezige die mijn grootmoeder en Hans gekend hebben, van blijdschap maakte de familie een lang gedicht over mijn geboorte “Wij hebben een nichtje gekregen”, met daarin overpeinzingen van de baby, de moeder, de vader, de oma en de ooms. Die blijdschap duurde slechts 8 maanden. Op 2 augustus 1942 vond de allereerste razzia in Leiden plaats, door de politie uitgevoerd. 1 week daarvoor werd in alle Nederlandse kerken een gezamenlijk herderlijk schrijven voorgelezen. Daarin protesteerden de kerken fel tegen de jodenvervolging en deportaties door de Duitse bezetter. Als vergelding gaf Rijkscommissaris Seyss Inquart opdracht om alle joden die als Katholiek geregistreerd stonden – gedoopte Joden, direct op te pakken. Op die vroege zondagmorgen, rond 6 uur, vond de eerste razzia plaats om onze grootmoeder mee te nemen. Mijn vader wilde dat ze via de achterdeur en de tuin vluchtten, maar oma was bang dat ze dan anderen pakten. Bob en Hans, 2 van haar kinderen gingen mee. Onze moeder was gemengd gehuwd. Amersfoort, Westerbork, Theresienstadt volgen.
Hans wordt vermoord in Sobibor 21-5-1943. Onze oma wordt in Auschwitz 54 jaar oud, te grazen genomen door Mengele die voor zijn pseudowetenschappelijke medische experimenten tweelingen uitzocht. Haar tweelingzuster Eva-Rika had al aan het begin van de oorlog een einde aan haar leven gemaakt.
Bob, onze oom Bob, overleeft talloze kampen, en ook Auschwitz.
Bob Cahen
Doodziek kwam hij aan ’t eind van de oorlog aan in Nederland, waar hem om zijn paspoort werd gevraagd. Hier op nr 64, is hij liefdevol verpleegd door onze moeder Nannie, zodat hij na 3 jaar ziekbed naar Israël kon gaan. In 1967 kwam hij naar Nederland om het huwelijk van Peter en mij met zijn ceremonieschap tot een groot feest te maken. Hij vatte de hele dag samen in dichtvorm. Op een zonnige dag, vele jaren later, op een terras in Kijkduin, samen met mijn oudste zoon Dedan, begon hij te spreken over de oorlog en wat er met zijn moeder, onze oma was gebeurd. Godzijdank heeft mijn moeder dat nooit geweten. De diepe morele afgrond van het mens onteren en vernietigen, om reden van welke afkomst dan ook, heeft ervoor gezorgd dat we de universele mensenrechten hebben vorm gegeven.
Voor vrijheid en veiligheid moeten we actief en alert blijven zijn en juist in deze tijd, een morele plicht voelen om ons tegen discriminatie, uitsluiting en racisme te keren. Niet stilzwijgend maar hoorbaar en vastberaden. Tegen welke vorm en reden van uitsluiting dan ook.
“Alle menschen werden Brüder” (Beethoven)
door Ante Abrahams
Hans Cahen
Hans werd geboren in Leiden 23 februari 1923 als 3e kind. Hans had een broer Bob en zusje Nannie. Zij konden het goed vinden samen. Dat bewijst het Leidsch Dagblad van 17 augustus 1936.
Leidsch Dagblad van 17 augustus 1936
Hierin werd melding gemaakt van een toneelstuk met Hans, dans van Nannie en voordracht door Bob, wat met groot applaus werd beloond. Wat een waardevol leven zou moeten worden eindigde 21 mei in Sobibor, slechts 20 jaar.
Een tekening in het kamp door Leo Kok gemaakt van Hans is het enige wat er nog aan herinnert, hij staat hier met een kratje bier in zijn handen, en een davidster op zijn jasje.
Hans Cahen, getekend door Leo Kok
Zijn grote liefde voor koken maakte de opleiding tot topkok als vanzelfsprekend, helaas werd dit toekomstbeeld wreed verstoord.
Door deze steen te leggen, opdat zij nooit vergeten zullen worden.
Gemaakt door Ieteke Abrahams, nichtje van Hans
- Joodsmonument.nl: Jeannette Susanne Cahen-de Vries en Hans Cahen
- Leiden4045.nl: Cahen-de Vries
- Verslag plaatsing: 11 november 2026 plaatsing Stolpersteine in Leiden
- Aanvullingen: welkom
De Stichting dankt de gemeente Leiden, de particulieren (de aanwezigen en zij die financiële steun gaven) voor het steunen en mede mogelijk maken van deze plechtigheid.
Language: English